Vô sinh 10 năm do đáy tử cung như rặng san hô

Đáy tử cung có nhiều sang thương viêm đỏ lan rộng do bệnh lý lạc nội mạc tử cung khiến chị Tuyết nhiều lần sảy thai và thụ tinh ống nghiệm thất bại.

Chị Lê Tuyết (35 tuổi, ngụ Bình Phước), kết hôn 10 năm, không sử dụng biện pháp tránh thai, 4 lần mang thai tự nhiên đều sẩy thai sớm. Năm 2020, vợ chồng chị đến một bệnh viện tại TP.HCM để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), chuyển phôi 3 lần thất bại.

Năm 2022, vợ chồng chị đến Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP.HCM (IVFTA-HCMC), khám toàn diện sức khỏe sinh sản để xác định nguyên nhân.

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên tư vấn phác đồ điều trị cho bệnh nhân tại Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP HCM. Ảnh: Hoài Thương

Bác sĩ Lê Xuân Nguyên cho biết, chị Tuyết gặp phải hai vấn đề lớn gây cản trở việc có con, gồm bệnh lý lạc nội mạc tử cung trong cơ và suy giảm dự trữ buồng trứng. Chị được ưu tiên gom trứng, mục tiêu là thu được nhiều noãn trưởng thành có chất lượng tốt nhằm tạo được nhiều phôi trước khi buồng trứng cạn kiệt. Sau 2 chu kỳ gom trứng, chị có được 13 noãn, tuy nhiên chất lượng noãn kém chỉ nuôi được 2 phôi ngày 5 và 2 phôi ngày 6.

Phôi được nuôi cấy trong hệ thống tủ nuôi cấy trang bị camera quan sát liên tục và tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) cho thấy hầu hết phân chia bất thường, còn lại phôi duy nhất phát triển bình thường được trữ đông.

Chị Tuyết được nội soi buồng tử cung để chẩn đoán chính xác tình trạng bệnh lý lạc nội mạc tử cung. Kết quả nội soi cho thấy nhiều mảng sang thương, viêm đỏ đã lan rộng gần hết phần đáy tử cung. “Bình thường đáy tử cung bằng phẳng, trơn láng. Ở trường hợp chị Tuyết, các tổn thương viêm đỏ tạo thành nhiều hốc, khoang, khiến đáy tử cung trông như một rặng san hô”, bác sĩ Nguyên cho biết và nói thêm mức độ tổn thương như chị Tuyết là rất nặng bởi thông thường lạc nội mạc tử cung trong cơ thường gây biến chứng ở lớp cơ hoặc lớp nội mạc xung quanh.

Những tổn thương trong lòng tử cung như chị Tuyết trở thành lỗi cấu trúc tử cung, không thể sửa chữa. Phương pháp duy nhất là tiêm thuốc ức chế lạc nội mạc, giúp các tổn thương không tiếp tục lan rộng và thuốc hỗ trợ cho niêm mạc vùng tử cung có tổn thương được mềm hơn giúp phôi bám dính làm tổ. Chị Tuyết được tiêm thuốc nội tiết trong vòng 3 tháng, sau đó chuẩn bị nội mạc tử cung 6 lần mới đủ điều kiện để chuyển phôi.

Chị được các bác sĩ IVFTA-HCMC thận trọng, tỉ mẩn tất cả các khâu, chuyển phôi duy nhất vào giữa tháng 5 vừa qua và mang thai.

Theo bác sĩ Nguyên, với tình trạng “lỗi cấu trúc” trong lòng tử cung của chị Tuyết, quá trình nuôi dưỡng và giữ thai là đặc biệt khó khăn. Trong vòng 12 tuần đầu thai kỳ chị Tuyết được theo dõi thai sát sao ngay tại IVFTA-HCMC.

Bước qua những tuần đầu tiên phôi thai càng lớn càng bám sâu vào nội mạc tử cung. Phôi gặp phải những “chướng ngại vật” là những tổn thương có sẵn khiến chị Tuyết bị động thai liên tục, 4 lần nguy cơ sẩy thai tới 40-50%. Được các bác sĩ tiêm thuốc nội tiết liên lục, giữ được thai. Tim thai từ không ổn định dần ổn định trở lại. Hiện thai nhi hơn 15 tuần, tiếp tục theo dõi tại Trung tâm Sản Phụ khoa, ghi nhận phát triển khỏe mạnh.

“Sau bao nhiêu lần suýt mất con thì may mắn các bác sĩ đã giúp tôi níu giữ con lại. Đây là lần duy nhất tôi nghe được tim thai của con, nhịp tim đập đều đặn, khỏe khoắn. Con đã rất kiên cường”, chị Tuyết nói.

Bác sĩ Nguyên cho biết, nồng độ hormone estrogen là yếu tố thúc đẩy các sang thương của bệnh lý lạc nội mạc tử cung lan rộng và hạn chế khả năng phôi làm tổ. Mô nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung gây dính vùng chậu, thay đổi cấu trúc giải phẫu của cơ quan sinh dục. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), bệnh lý này là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây vô sinh hiếm muộn, ảnh hưởng đến 10% phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, 30-50% ở phụ nữ hiếm muộn.

Lạc nội mạc tử cung là bệnh mạn tính, ưu tiên dùng thuốc. Can thiệp phẫu thuật sẽ không giải quyết triệt để bệnh lý và có thể dẫn tới biến chứng nghiêm trọng. Phẫu thuật bóc tách được chỉ định nếu khối u lạc nội mạc tử cung quá to, ảnh hưởng cơ quan khác hoặc ảnh hưởng khả năng sinh sản.

Rối loạn nội tiết ở nữ cũng là nguyên nhân dẫn đến suy buồng trứng, hội chứng buồng trứng đa nang, hội chứng tiền mãn kinh… gây ảnh hưởng đến khả năng sinh sản, cản trở việc mang thai và sinh con.

Tại Trung tâm Hỗ trợ Sinh sản, BVĐK Tâm Anh TP HCM, các bác sĩ thường xuyên tiếp nhận điều trị hỗ trợ sinh sản cho những cặp vợ chồng vô sinh do các bệnh lý liên quan đến rối loạn nội tiết. Không chỉ nữ giới, nhiều nam giới rối loạn nội tiết cũng gây viêm tinh hoàn, rối loạn cương dương, liệt dương, yếu sinh lý… gây vô sinh hiếm muộn.

Bác sĩ Nguyên khuyến cáo, những cặp vợ chồng kết hôn hơn một năm chưa có con, có các biểu hiện rối loạn nội tiết như phụ nữ kỳ kinh nguyệt thưa thớt, đau bụng trong chu kỳ kinh nguyệt, suy sinh dục…; nam giới rối suy giảm ham muốn tình dục, rối loạn cương… đều nên thăm khám sớm bởi các bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán, điều trị kịp thời.