Cách loại bỏ sỏi tuyến nước bọt tại nhà

Chườm ấm, ngậm kẹo cứng, uống nhiều nước, massage là những cách hỗ trợ đẩy sỏi ra khỏi tuyến nước bọt người bệnh có thể tự thực hiện tại nhà.

Sỏi tuyến nước bọt là bệnh phổ biến nhất của tuyến nước bọt. Chúng có thể xảy ra ở bất kỳ ống tuyến nước bọt nào nhưng phổ biến nhất ở ống Wharton và tuyến dưới hàm với tỷ lệ 80-90%. Tiếp theo là tuyến mang tai (5-15%) và tuyến dưới lưỡi (2-5%), bệnh rất hiếm khi xảy ra ở các tuyến nước bọt phụ.

Về bản chất, sỏi nước bọt là những khối hữu cơ bị vôi hóa hình thành trong hệ thống bài tiết của tuyến nước bọt. Nó bao gồm các chất hữu cơ và vô cơ, chẳng hạn như canxi cacbonat và phốt phát, mảnh vụn tế bào, glycoprotein và mucopolysaccharide.

Thông thường, sỏi tuyến nước bọt có kích thước từ 1mm đến dưới 1cm. Sỏi tuyến nước bọt khổng lồ trên 1,5cm hiếm khi được báo cáo trong y văn. Mặc dù, bệnh lý này có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi từ 6-70 tuổi, nhưng hầu hết các trường hợp xảy ra ở độ tuổi dưới 40. Nam giới bị ảnh hưởng gấp đôi nữ giới.

Đến nay, nguyên nhân hình thành sỏi tuyến nước bọt vẫn chưa được biết rõ nhưng các yếu tố góp phần làm giảm tiết nước bọt và/hoặc nước bọt cô đặc lại có thể là yếu tố nguy cơ của bệnh này. Cụ thể, những yếu tố nguy cơ bao gồm sự mất nước, ăn uống kém và sử dụng một số loại thuốc (thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng cholinergic, thuốc chống co thắt, thuốc kháng histamine, thuốc hạ huyết áp, thuốc tâm thần và thuốc kiểm soát bàng quang). Chấn thương tuyến nước bọt hoặc sự thiếu hụt chất ức chế kết tinh cũng có thể làm tăng nguy cơ bị sỏi nước bọt.

Theo BS.CKII Nguyễn Như Duy, Trung tâm Tai Mũi Họng Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, đối với tình trạng sỏi tuyến nước bọt có kích thước nhỏ, người bệnh có thể thử những cách đẩy sỏi ra ngoài ngay tại nhà trước khi cần đến phẫu thuật. Dưới đây là các biện pháp hỗ trợ loại bỏ sỏi nước bọt tại nhà:

1. Massage

Nhẹ nhàng xoa bóp hoặc chà xát lên vùng bị ảnh hưởng để giảm đau và làm tan sỏi.

Đối với tuyến mang tai, đặt hai ngón tay sau tai và trượt chúng về phía trước dọc theo má, đồng thời ấn nhẹ. (Hình 1B, 1C)

Đối với các tuyến dưới hàm hoặc dưới lưỡi, đặt hai ngón tay dưới hàm và trượt chúng về phía trước, dọc theo mép của đường bờ hàm dưới để đẩy dòng nước bọt chảy vào sàn miệng. (Hình 2B, 2C).

2. Uống nhiều nước

Có rất nhiều lợi ích từ việc uống nhiều nước, đặc biệt đối với người mắc phải bệnh lý sỏi tuyến nước bọt. Uống nhiều nước giúp cung cấp chất lỏng, làm tăng tiết nước bọt và có thể giúp đẩy sỏi ra ngoài.

3. Ngậm kẹo cứng và chua

Ngậm kẹo chua, cứng, không đường như kẹo chanh, hoặc ăn nhiều trái cây họ cam quýt (cam, bưởi, quýt…) có thể giúp đánh bật sỏi nhờ vào sự kích thích tăng tiết nước bọt đẩy sỏi ra ngoài.

4. Chườm ấm

Chườm ấm vùng bị ảnh hưởng có thể giúp giảm kích ứng và hỗ trợ loại bỏ sỏi. Bạn cũng có thể đắp một miếng gạc ấm, khăn ướt lên vùng bị ảnh hưởng để giúp giảm bớt cảm giác khó chịu.

Ngoài ra, nếu sỏi tuyến nước bọt gây viêm đau, người bệnh có thể sử dụng thuốc kháng viêm, giảm đau để giảm bớt các triệu chứng. Hoặc có thể chườm đá lạnh để mang đến cảm giác dễ chịu hơn.

Mặc dù sỏi tuyến nước bọt là bệnh lý lành tính, nhưng nếu sỏi phát triển lớn sẽ gây tắc tuyến nước bọt dẫn đến viêm và đau. Ngoài ra sự tắc nghẽn khiến nước bọt không thể tiết ra bình thường, điều này sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ niêm mạc vùng họng miệng và gây hại cho tiêu hóa. Vì vậy, bác sĩ Như Duy nhấn mạnh, khi có các triệu chứng nghi ngờ sỏi tuyến nước bọt như khô miệng, ít nước bọt, khó nuốt, sờ thấy cục u dưới lưỡi, một hoặc hai bên mang tai, dưới hàm, viêm đau, sưng mặt có thể kèm sốt… người bệnh nên đến bệnh viện thăm khám để được điều trị kịp thời, đúng cách.