Lọc máu cứu bệnh nhân dùng thuốc nam chữa tiểu đường

Ông V. bị tiểu đường 2 năm, bỏ điều trị tây y chuyển sang uống thuốc nam… khiến đường huyết tăng 6-8 lần, nhiễm toan ceton phải nhập viện cấp cứu.

180 phút “chiến đấu” tử thần

7 giờ tối 6/7, thạc sĩ bác sĩ Lê Thị Minh Thi, khoa Cấp cứu BVĐK Tâm Anh TP.HCM tiếp nhận ông N.T.V. (52 tuổi, Bình Phước) trong tình trạng đau bụng dữ dội, vã mồ hôi, khát nước dữ dội. Ngay lập tức, bác sĩ Thi chỉ định xét nghiệm đường huyết mao mạch tại giường, ghi nhận chỉ số (High) – máy mao mạch không đo được do chỉ số đường quá cao. Người bệnh được lấy máu khẩn, lập đường truyền, bù dịch, truyền insulin tại cấp cứu, theo dõi tích cực monitor… hơn 1 tiếng.

Gia đình cho biết ông bị tiểu đường tuýp 2 nhưng bỏ điều trị tây y và chuyển sang uống thuốc nam được 2 tháng nay. Mỗi tháng, ông chi 12 triệu đồng mua thuốc nam, nấu uống 3 lần mỗi ngày. 2 ngày trước nhập viện, ông đau râm ran quanh rốn. Cơn đau bụng tăng tăng dần, lan khắp bụng kèm khát nước dữ dội.

Kết quả xét nghiệm máu ghi nhận đường huyết tăng 731mg/dl (cao hơn 6 – 8 lần bình thường), HbA1c (đường huyết trong vòng 3 tháng) đến 10,47% (bình thường 4% – 6%). Ngoài ra, các chỉ số khác tăng đồng loạt so với mức bình thường như định lượng ceton tăng lên 4,28 mmol/l (gấp 14 lần), tryglycerid (chất béo trung gian) lên 38,51 mmmol/l, tăng gấp 22 lần, hoạt độ lipase (xét nghiệm đặc hiệu trong chẩn đoán viêm tuỵ cấp) tăng đến 20 lần (bình thường 13 – 60 U/L), procalcitonin (chỉ số nhiễm khuẩn) tăng gấp 302 lần (bình thường dưới 0.05 ng/ml). Kết quả siêu âm bụng tại giường ghi nhận tụy sưng nhẹ, ít dịch ổ bụng.

Bác sĩ Thi nhận định ông V. bị biến chứng tăng đường huyết, toan chuyển hóa, viêm tụy cấp thể nặng, có nguy cơ tử vong cao, cần được lọc máu, thay huyết tương cấp cứu.

Ngay lập tức, người bệnh được chuyển đến khoa Hồi sức Cấp cứu (ICU), đặt catheter tĩnh mạch đùi, thay huyết tương song song lọc máu liên tục bằng hệ thống siêu lọc máu tiên tiến, hiện đại bậc nhất Prismax của Thụy Điển. Máy phân tách huyết tương có chứa lượng lớn triglyceride loại bỏ khỏi cơ thể người bệnh, thay vào bằng lượng huyết tương mới. Sau 3 tiếng, anh V. bước đầu thoát khỏi “tử thần”. Người bệnh được tiếp tục lọc máu liên tục với màng lọc Oxiris có chức năng hấp phụ và loại bỏ các chất độc, chất trung gian gây viêm, đồng thời được hồi sức tích cực bằng phương pháp truyền dịch, kháng sinh và cân bằng điện giải…

Sau 5 ngày điều trị, định lượng triglyceride máu giảm, tình trạng toan chuyển hóa hết, đường huyết ổn định và các chỉ số viêm cải thiện rõ rệt. Ông V. được chuyển đến khoa Nội tiết – Đái tháo đường, tiếp tục điều trị, theo dõi sức khỏe, sau đó xuất viện trong niềm vui của gia đình và các y bác sĩ.

Thoát khỏi nguy hiểm vì điều trị tiểu đường không đúng cách, ông V. xúc động: “Tôi sẽ tái khám định kỳ, uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ để không rơi vào thập tử nhất sinh”.

Cấp cứu liên tục ca bệnh nhân tiểu đường uống thuốc nam

Thạc sĩ bác sĩ Lê Thị Minh Thi cho biết, 1 tháng qua, khoa Cấp cứu tiếp nhận 5 trường hợp người bệnh tiểu đường bị biến chứng cấp tính do điều trị bằng thuốc nam, Đông y.

Như trường hợp bà N.T.H. (63 tuổi, Bình Dương) bị tiểu đường, uống thuốc nam và các loại lá cây. Bà nhập viện trong tình trạng sốt cao, khó thở, nhiễm trùng máu, viêm phổi nặng do không kiểm soát tốt đường huyết. Hay như trường hợp bà M.T. (61 tuổi, TP.HCM) rơi vào suy thận cấp tính do bỏ điều trị tây y chuyển sang uống thuốc nam dạng viên. Cả 2 trường hợp này phải chuyển sang khoa Hồi sức Cấp cứu (ICU) điều trị, truyền insulin điều chỉnh đường huyết…

Bác sĩ CKI Võ Trần Nguyên Duy, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, BVĐK Tâm Anh, cho biết mục tiêu điều trị đái tháo đường là vừa hạ đường huyết vừa ngăn biến chứng.

Việt Nam thừa hưởng nền y học cổ truyền giúp điều trị nhiều bệnh, trong đó có tiểu đường với các loại cây được sử dụng: vối, khổ qua rừng, cây đại… Các loại cây này có tác dụng hạ đường huyết, tuy nhiên việc có ngừa được biến chứng hay không thì cần có thêm nghiên cứu. Hiện chưa có nghiên cứu cụ thể đánh giá hiệu quả lâm sàng của những thuốc này, đa số dựa vào kinh nghiệm dân gian.

Đồng thời, trong cây thảo dược chứa tinh chất điều trị bệnh và cả tạp chất. Để điều chế ra thuốc điều trị bệnh, giới khoa học phải dùng đến công nghệ hiện đại chiết xuất ra chất có lợi và loại bỏ chất nguy hại từ nguồn thảo dược rất lớn. Đồng thời, thuốc phải được nghiên cứu qua nhiều bước quy trình khoa học, thử nghiệm trên chuột, trên nhiều người một cách khoa học và được FDA (Mỹ) cấp phép sử dụng. Việc uống nguyên cây khiến gan, thận hoạt động quá công suất bình thường, lâu ngày dẫn đến suy yếu chức năng.

Trong khi, một số người trộn chất cấm vào thuốc Đông y, thuốc nam như phenformin (thế giới thu hồi và cấm sử dụng từ những năm 1970) thì càng nguy hiểm. Bởi thuốc này giúp hạ đường huyết nhưng có nhiều tác dụng phụ, thậm chí tử vong. Người bệnh khi dùng thuốc có cảm giác đường huyết được kiểm soát tốt, nhưng chỉ sau 1 thời gian sẽ buồn nôn, ói, chán ăn, đau bụng, suy thận… Đôi khi diễn biến tử vong rất nhanh mà không tìm được nguyên nhân.

Với các loại thuốc Tây y đang được sử dụng cho người bệnh đái tháo đường đã được nghiên cứu, thử nghiệm, theo dõi qua hàng chục năm. Chẳng hạn như thuốc metformin với 65 năm theo dõi, vừa hạ đường huyết vừa an toàn, không làm tăng nguy cơ mắc biến chứng, trở thành loại thuốc các bác sĩ lựa chọn để điều trị cho người bệnh tiểu đường.

Bác sĩ Duy khuyên, người bệnh tiểu đường dù điều trị theo phương pháp nào cũng cần theo dõi đáp ứng điều trị và tình trạng sức khỏe định kỳ. Người bệnh cần điều chỉnh chế độ ăn uống, tầm soát biến chứng để tránh các tổn thương đến thận, mạch máu, tim mạch, mắt… Trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc nào, người bệnh phải tham khảo ý kiến bác sĩ Đông y hoặc Tây y. Tránh dùng thuốc theo chỉ dẫn của người thân, bạn bè, người bán hàng trên mạng xã hội.